Gdy ciągnik traci moc, nierówno pracuje albo gaśnie po wymianie filtrów lub wyjeżdżeniu paliwa, przyczyną może być powietrze w układzie paliwowym. Odpowietrzanie polega na przepompowaniu paliwa przez filtry i pompę aż do chwili, gdy ze śrub odpowietrzających wypływa ono bez pęcherzyków.
Jak rozpoznać zapowietrzony układ paliwowy?
Typowe objawy to trudny rozruch, zmniejszona reakcja na gaz, nierówna praca oraz spadek mocy, szczególnie pod obciążeniem. Silnik może po chwili zgasnąć i nie uruchomić się ponownie. Problem często pojawia się po całkowitym opróżnieniu zbiornika, wymianie filtrów paliwa albo rozszczelnieniu przewodów.
W starszych ciągnikach, takich jak Ursus C-330, odpowietrzanie wykonuje się zwykle ręczną pompką zasilającą. W nowszych maszynach, zwłaszcza z układem Common Rail, procedura może wymagać włączenia pompki elektrycznej, użycia funkcji serwisowej lub zastosowania instrukcji producenta. Nie należy bez sprawdzenia luzować przewodów wysokiego ciśnienia.
Przygotowanie do pracy
Przed rozpoczęciem ustaw ciągnik na równej powierzchni, wyłącz silnik i zabezpiecz go przed przypadkowym uruchomieniem. Przygotuj:
- Klucz płaski, najczęściej w rozmiarze 10–14 mm.
- Śrubokręt i kombinerki.
- Czyste szmatki do wycierania paliwa.
- Pojemnik na paliwo spływające ze śrub odpowietrzających.
Paliwo jest łatwopalne. Nie pal podczas pracy, nie używaj otwartego ognia i ogranicz kontakt paliwa ze skórą. Rozlane paliwo od razu wytrzyj. W układach Common Rail paliwo może znajdować się pod bardzo wysokim ciśnieniem, dlatego nie otwieraj połączeń wysokociśnieniowych przy pracującym silniku ani podczas prób rozruchu.
Jak odpowietrzyć układ paliwowy w ciągniku?
W większości starszych konstrukcji pracuj od zbiornika w stronę pompy wtryskowej. Najpierw usuń powietrze z filtrów, a dopiero później z pompy.
- Uzupełnij paliwo i sprawdź szczelność. Dolej paliwa do zbiornika, jeśli silnik zgasł z powodu jego braku. Obejrzyj przewody, połączenia i opaski. Sprawdź też otwór odpowietrzający w korku zbiornika. Zatkany odpowietrznik może powodować podciśnienie i przerwy w dopływie paliwa.
- Przygotuj filtry paliwa. Podłóż pojemnik i zlokalizuj śruby odpowietrzające na obudowach filtrów. W zależności od modelu może być jedna lub więcej śrub. Poluzuj je tylko na tyle, aby powietrze i paliwo mogły wydostać się na zewnątrz.
- Pompuj paliwo ręczną pompką. Poruszaj dźwignią pompki zasilającej. Jeśli dźwignia nie daje pełnego skoku, obróć wałem korbowym o niewielki kąt albo wykonaj kilka obrotów rozrusznikiem zgodnie z instrukcją danego ciągnika. Pompuj do chwili, gdy z otworów filtrów wypłynie paliwo bez pęcherzyków powietrza.
- Dokręć śruby filtrów. Gdy strumień paliwa jest równy, bez widocznych pęcherzyków, dokręć śruby odpowietrzające. Nie pozostawiaj ich luźnych, ponieważ układ może ponownie zasysać powietrze.
- Odpowietrz pompę wtryskową. Zlokalizuj śrubę odpowietrzającą na pompie i poluzuj ją kluczem, na przykład 12 mm w niektórych starszych ciągnikach. Ponownie użyj pompki zasilającej. Dokręć śrubę dopiero wtedy, gdy wypływające paliwo będzie pozbawione pęcherzyków.
- Przygotuj rozruch. Sprawdź, czy wszystkie śruby są dokręcone, przewody nie przeciekają, a skrzynia biegów znajduje się na luzie. W starszych konstrukcjach można użyć odprężnika i przez krótki czas obrócić silnikiem rozrusznikiem. Korba może ułatwić ręczne obracanie silnika, ale nie jest konieczna.
- Uruchom silnik bez gwałtownego dodawania gazu. Po zapłonie pozostaw go na biegu jałowym. Przez chwilę może pracować nierówno, ponieważ resztki powietrza przemieszczają się przez układ. Nie obciążaj silnika od razu po uruchomieniu.
W modelach o podobnej konstrukcji do Ursusa C-330 śruby odpowietrzające znajdują się zwykle przy obudowach filtrów oraz na pompie wtryskowej. Ich dokładne położenie i kolejność mogą jednak różnić się między markami.
Podczas pompowania obserwuj paliwo wypływające ze śruby. Sama obecność paliwa nie oznacza jeszcze zakończenia odpowietrzania. Powietrze może nadal tworzyć pęcherzyki, dlatego śrubę dokręć dopiero po uzyskaniu jednolitego wypływu.
Co zrobić, jeśli silnik nadal nie odpala?
Jeżeli po odpowietrzeniu silnik nie podejmuje pracy albo ponownie gaśnie, nie kręć długo rozrusznikiem. Najpierw znajdź przyczynę powrotu powietrza lub ograniczenia przepływu paliwa.
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Działanie |
|---|---|---|
| Silnik gaśnie pod obciążeniem | Zatkany filtr paliwa albo ograniczony dopływ ze zbiornika | Sprawdź i w razie potrzeby wymień filtry oraz przewód zasilający |
| Paliwo ma pęcherzyki po stronie ssącej | Nieszczelne połączenie lub przewód zasysający powietrze | Sprawdź uszczelnienia, opaski i przewody |
| Silnik nie odzyskuje mocy po odpowietrzeniu | Uszkodzona pompka zasilająca albo nadal obecne powietrze w układzie | Powtórz procedurę i sprawdź działanie pompki |
| Problem pojawia się po pewnym czasie pracy | Zapchany odpowietrznik korka zbiornika lub zabrudzenie w zbiorniku | Oczyść odpowietrznik i skontroluj dopływ paliwa |
Jeśli paliwo nie dopływa do filtrów, sprawdź zawór przy zbiorniku i drożność przewodu. Gdy po prawidłowym odpowietrzeniu silnik nadal pracuje nierówno, przyczyna może leżeć w pompie wtryskowej lub wtryskiwaczach. Ich diagnostykę lepiej zlecić serwisowi.
Rozruch po odpowietrzeniu – lista kontrolna
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź następujące punkty:
- Poziom paliwa w zbiorniku jest wystarczający.
- Śruby odpowietrzające i połączenia przewodów są dokręcone.
- Wokół filtrów, pompki i pompy wtryskowej nie ma wycieku paliwa.
- Silnik pracuje przez kilka minut na biegu jałowym przed obciążeniem.
Po kilku minutach pracy ponownie obejrzyj przewody i filtry. Jeżeli silnik odzyskał moc, pracuje równo i nie pojawiają się nowe pęcherzyki powietrza, odpowietrzanie najprawdopodobniej zostało wykonane prawidłowo.
