Jakie ciśnienie w pompie opryskiwacza ustawić? Poradnik

Ciśnienie powietrza w powietrzniku pompy opryskiwacza powinno zwykle wynosić od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego, najczęściej około 2–3 barów. Dokładną wartość trzeba jednak sprawdzić w instrukcji konkretnej pompy lub na oznaczeniu umieszczonym na jej korpusie.

Właściwa regulacja ogranicza pulsowanie cieczy, stabilizuje wskazania manometru i pomaga utrzymać równomierny wydatek rozpylaczy. Sprawdź, jak ustawić ciśnienie oraz rozpoznać usterki powietrznika i pompy.

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym różni się ciśnienie robocze od ciśnienia w powietrzniku,
• jak dobrać wartość powietrza do parametrów oprysku,
• jak bezpiecznie wykonać pomiar,
• jak rozpoznać uszkodzoną membranę lub zaworki,
• jakie elementy sprawdzić przy niestabilnym ciśnieniu.

Jaką funkcję pełni pompa opryskiwacza?

Pompa pobiera ciecz ze zbiornika i tłoczy ją do układu cieczowego, czyli przewodów, zaworów oraz rozpylaczy. W opryskiwaczach polowych często stosuje się pompy membranowe, nazywane również przeponowymi.

Ich praca polega na cyklicznym ruchu tłoków i membran. Zmiany objętości komór powodują zasysanie oraz wypychanie cieczy, ale jednocześnie wywołują pulsacje przepływu. Im większa wydajność pompy i wyższe ciśnienie robocze, tym wyraźniej mogą być widoczne drgania wskazówki manometru.

Dlaczego powietrznik jest ważny?

Powietrznik znajduje się po stronie tłocznej pompy. Jest komorą, w której sprężone powietrze oddziela od cieczy elastyczna membrana.

Poduszka powietrzna przejmuje część skokowych zmian ciśnienia. Dzięki temu ciecz płynie bardziej równomiernie, a manometr pokazuje stabilniejszą wartość.

Sprawny powietrznik pomaga:

• ograniczyć pulsowanie ciśnienia,
• wyrównać dawkę cieczy na rozpylaczach,
• zmniejszyć obciążenie przewodów i zaworów,
• zabezpieczyć pompę przed nadmiernymi drganiami,
• ułatwić kontrolę parametrów podczas pracy.

Powietrznik nie ustala samodzielnie ciśnienia roboczego oprysku. Jego zadaniem jest tłumienie pulsacji wytwarzanych przez pompę membranową.

Jak dobrać ciśnienie w powietrzniku?

Najczęściej przyjmuje się, że ciśnienie powietrza powinno stanowić od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego. W wielu pompach rolniczych dobrze sprawdza się zakres 2–3 barów, lecz nadrzędne znaczenie ma instrukcja producenta.

Różne pompy mogą mieć odmienne zalecenia. W niektórych instrukcjach spotyka się wartość bliższą 1/3 ciśnienia roboczego, a w innych stałe ustawienie fabryczne, na przykład 2 bary.

Jeżeli pompa ma tabliczkę, naklejkę albo oznaczenie na czaszy kolektora, użyj podanej tam wartości. Dotyczy to także nowych pomp, w których ciśnienie może być już ustawione przez producenta.

Jak ustawić ciśnienie krok po kroku?

Pomiar wykonuj przy wyłączonej pompie, odłączonym napędzie i bez ciśnienia cieczy w układzie. Dzięki temu wynik będzie bardziej wiarygodny, a czynność bezpieczniejsza.

1. Wyłącz napęd pompy i zatrzymaj ciągnik.
2. Odciąż układ cieczowy, otwierając właściwy obieg lub zawór zgodnie z instrukcją.
3. Znajdź zaworek powietrznika, zwykle podobny do zaworu stosowanego w kole.
4. Zmierz ciśnienie manometrem do instalacji pneumatycznych.
5. Dopompuj powietrze albo upuść jego nadmiar, aż uzyskasz zalecaną wartość.
6. Załóż osłonę zaworu i sprawdź pracę pompy na czystej wodzie.

Mała komora powietrznika sprawia, że podczas pomiaru można nieznacznie upuścić powietrze przez końcówkę manometru. Dlatego nie wykonuj wielu kolejnych pomiarów bez korekty, ponieważ każde podłączenie może zmienić odczyt.

Jak rozpoznać niewłaściwe ustawienie?

Za niskie ciśnienie

Przy zbyt małej ilości powietrza powietrznik słabo tłumi pulsacje. Wskazówka manometru może mocno drgać, a strumień cieczy z rozpylaczy będzie nierówny.

Długotrwała praca w takich warunkach zwiększa obciążenie przewodów, zaworów i membran. Może też utrudniać ustawienie stałej dawki cieczy na hektar.

Za wysokie ciśnienie

Nadmierna ilość powietrza ogranicza zdolność powietrznika do pochłaniania pulsacji. W skrajnym przypadku może dojść do uszkodzenia elastycznej membrany.

Poziom powietrza nie powinien być dobierany wyłącznie według maksymalnego ciśnienia podanego dla pompy. Przy nowej pompie nie należy przekraczać 75% maksymalnej wartości roboczej modelu, chyba że producent wskazuje inaczej.

Co sprawdzić, gdy ciśnienie faluje?

Niestabilne ciśnienie nie zawsze oznacza problem z samym powietrznikiem. Szczególnie ważne jest rozróżnienie regularnego pulsowania od nieregularnych spadków i wzrostów ciśnienia.

W pierwszej kolejności sprawdź:

• szczelność powietrznika i stan jego membrany,
• sprężyny oraz grzybki zaworów ssawnych i tłocznych,
• membrany robocze pompy,
• filtr ssawny i filtr tłoczny,
• drożność przewodów oraz szczelność połączeń.

Pęknięta sprężyna zaworu może powodować jego niedomykanie. Objawem bywają nieregularne wzrosty i spadki ciśnienia, zwłaszcza gdy zmienia się poziom cieczy w zbiorniku.

Jeżeli problem pojawia się dopiero przy częściowo opróżnionym zbiorniku, trzeba szczególnie dokładnie obejrzeć zawory pompy, przewód ssawny oraz połączenia. Przy pełnym zbiorniku większy słup cieczy może chwilowo maskować usterkę.

Jeżeli z zaworka powietrznika wydostaje się powietrze zmieszane z wodą, membrana najprawdopodobniej jest uszkodzona i wymaga wymiany.

Jak sprawdzić membranę powietrznika?

Po zdjęciu kapturka zaworu można krótko dopompować powietrze, a następnie delikatnie nacisnąć iglicę. Zawór powinien wypuszczać wyłącznie powietrze.

Obecność wilgoci, kropel cieczy lub wodno-powietrznej mieszaniny wskazuje na nieszczelność membrany. Samo dopompowanie nie usunie przyczyny, ponieważ powietrze będzie stopniowo uchodzić do części cieczowej.

Kontrolę warto wykonać przed zimą. Pozostawiona w powietrzniku woda może zamarznąć i doprowadzić do pęknięcia korpusu.

Jak ciśnienie wpływa na jakość oprysku?

Ciśnienie robocze dobiera się do rodzaju rozpylaczy, wymaganej dawki cieczy, prędkości jazdy i warunków zabiegu. Nie należy mylić go z ciśnieniem powietrza w powietrzniku.

Po zmianie rozpylaczy, na przykład ze standardowych na eżektorowe, trzeba ponownie ustawić parametry pracy. Inny typ dyszy może wymagać odmiennego zakresu ciśnienia, aby uzyskać właściwy wydatek i wielkość kropli.

Nawet sprawna pompa nie zapewni równego oprysku, jeśli rozpylacze są zużyte, różnią się rozmiarem albo mają zatkane filtry. Wszystkie dysze na jednej belce powinny mieć ten sam typ, rozmiar i stopień zużycia.

Jak przygotować opryskiwacz do kontroli technicznej?

Badanie sprawności opryskiwacza w Polsce wykonuje się co 3 lata. Maszynę trzeba dostarczyć umytą, a podczas części czynności kontrolnych powinien znajdować się w niej czysty sprzętowo płyn, najczęściej woda.

Podczas kontroli sprawdza się między innymi:

• osłony wałka odbioru mocy,
• wydajność pompy i możliwość uzyskania 5 barów,
• działanie powietrznika,
• szczelność całego układu cieczowego,
• filtr ssawny i tłoczny,
• czytelność oraz poprawne wskazania manometru,
• równomierność wypływu z rozpylaczy,
• działanie mieszadła przy zbiorniku wypełnionym do około 2/3.

Manometr powinien być widoczny z miejsca operatora. Przy zakresie od 0 do 5 barów zalecana jest podziałka co 0,5 bara, natomiast powyżej 5 barów co 1 bar. Uszkodzony albo nieczytelny przyrząd utrudnia prawidłową regulację oprysku.

Przed uruchomieniem pompy sprawdź również poziom oleju. Zmętnienie oleju lub jego wodnista emulsja może świadczyć o uszkodzeniu membrany i wymaga kontroli serwisowej.